Xã Việt Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh được thành lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/7/2025 trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Việt Tiến và xã Thạch Ngọc theo Nghị quyết số 1665/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Hà Tĩnh năm 2025.
Sau sắp xếp, xã Việt Xuyên có diện tích tự nhiên 32,10 km², quy mô dân số 16.986 người, gồm 10 thôn. Trụ sở Đảng ủy, HĐND được đặt tại địa điểm thôn Tiền Tiến, trụ sở UBND xã được đặt tại địa điểm thôn Thống Nhất xã Việt Xuyên.
Việt Xuyên là địa phương có vị trí thuận lợi, hệ thống giao thông kết nối với các địa bàn trong khu vực; có điều kiện phát triển nông nghiệp, công nghiệp, thương mại – dịch vụ và các ngành nghề nông thôn. Trên địa bàn có các tuyến giao thông quan trọng như Quốc lộ 1A, Quốc lộ 15B, Tỉnh lộ 7 và tuyến đường Thượng Ngọc, cùng các chợ, cơ sở sản xuất, kinh doanh và nhiều công trình văn hóa, lịch sử.
Việt Xuyên được hình thành từ hai địa bàn Việt Tiến và Thạch Ngọc – những vùng quê có truyền thống lịch sử, văn hóa, cách mạng và hiếu học.
Trong quá trình xây dựng và bảo vệ quê hương, các thế hệ cán bộ, đảng viên và Nhân dân địa phương đã phát huy tinh thần đoàn kết, cần cù trong lao động, tích cực tham gia các phong trào cách mạng, đóng góp sức người, sức của cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Sau khi thành lập đơn vị hành chính mới, Việt Xuyên tiếp tục kế thừa những giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống tốt đẹp của các địa phương tiền thân, tạo nền tảng để xây dựng quê hương trong giai đoạn phát triển mới.
Việt Xuyên có vị trí nằm trong không gian phát triển của khu vực phía Bắc tỉnh Hà Tĩnh, có hệ thống giao thông kết nối thuận lợi với các địa phương lân cận.
Các tuyến giao thông quan trọng đi qua địa bàn tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại của Nhân dân, vận chuyển hàng hóa, giao thương và kết nối các khu vực sản xuất, dân cư, dịch vụ.
Đặc biệt, địa bàn xã có Khu công nghiệp Bắc Thạch Hà (VSIP Hà Tĩnh), tạo thêm động lực phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư, giải quyết việc làm và thúc đẩy các hoạt động thương mại – dịch vụ.
Việc kết hợp lợi thế về vị trí, giao thông, đất đai, nguồn nhân lực với quá trình phát triển công nghiệp được xác định là một trong những điều kiện quan trọng để Việt Xuyên mở rộng không gian phát triển kinh tế – xã hội trong những năm tới.
Kinh tế Việt Xuyên có nền tảng từ sản xuất nông nghiệp, đồng thời đang từng bước chuyển dịch theo hướng đa dạng ngành nghề, tăng tỷ trọng công nghiệp, thương mại – dịch vụ và phát triển kinh tế hộ gia đình.
Sản xuất nông nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống và kinh tế của người dân. Địa phương có diện tích sản xuất lúa, cây màu, cây thực phẩm và các mô hình kinh tế vườn; hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất gồm mạng lưới kênh mương, trạm bơm và hồ chứa.
Trong thời gian tới, xã tiếp tục định hướng nâng cao hiệu quả sử dụng đất, ứng dụng khoa học kỹ thuật, phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa, nâng cao chất lượng sản phẩm và thu nhập cho người dân.
Cùng với sản xuất nông nghiệp, các mô hình cải tạo vườn tạp, phát triển kinh tế vườn, chăn nuôi và ngành nghề nông thôn được quan tâm, góp phần đa dạng hóa sinh kế và nâng cao giá trị sản xuất.
Khu công nghiệp Bắc Thạch Hà (VSIP Hà Tĩnh) là một trong những yếu tố tạo động lực mới cho phát triển kinh tế của Việt Xuyên.
Bên cạnh công nghiệp, các cơ sở sản xuất, kinh doanh, xây dựng, cơ khí, chế biến và ngành nghề quy mô hộ gia đình tiếp tục góp phần giải quyết việc làm, tạo thu nhập và đáp ứng nhu cầu sản xuất, tiêu dùng của Nhân dân.
Với hệ thống giao thông và vị trí thuận lợi, hoạt động thương mại – dịch vụ trên địa bàn từng bước phát triển. Các loại hình kinh doanh hàng hóa, dịch vụ phục vụ sản xuất nông nghiệp, vận tải, ăn uống, vật tư, sửa chữa và các dịch vụ dân sinh ngày càng đa dạng.
Sự phát triển của khu công nghiệp và quá trình đô thị hóa, mở rộng giao thương được kỳ vọng tạo thêm dư địa để lĩnh vực thương mại – dịch vụ phát triển trong thời gian tới.
Việt Xuyên là vùng đất có nhiều giá trị lịch sử, văn hóa được hình thành và gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Trên địa bàn có nhiều di tích, địa danh gắn với lịch sử và đời sống văn hóa của cộng đồng dân cư như Khu di tích lịch sử quốc gia Nhà cụ Mai Kính, Khu tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ Lý Tự Trọng; Đền Nen và các công trình tín ngưỡng, văn hóa truyền thống khác.
Hệ thống di tích và các giá trị văn hóa truyền thống là nguồn tài nguyên quan trọng phục vụ công tác giáo dục truyền thống, đồng thời tạo điều kiện để địa phương nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch và quảng bá hình ảnh quê hương.
Bên cạnh các di tích, Việt Xuyên còn có nghề làm nón lá Ba Giang, gắn với đời sống và bàn tay khéo léo của người dân địa phương. Nghề truyền thống này không chỉ tạo sinh kế mà còn góp phần lưu giữ nét đẹp văn hóa, hình ảnh người phụ nữ nông thôn Hà Tĩnh.
Phong trào văn nghệ quần chúng, đặc biệt là hoạt động dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, được duy trì thông qua các câu lạc bộ, góp phần bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của quê hương.
Công tác giáo dục được quan tâm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện và từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực.
Sau quá trình sắp xếp mạng lưới trường học, hệ thống giáo dục trên địa bàn gồm Trường Mầm non Việt Xuyên, Trường Tiểu học Lý Tự Trọng và Trường THCS Nguyễn Thiếp.
Công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân được triển khai thông qua hệ thống y tế cơ sở. Năm 2025, UBND xã Việt Xuyên quyết định thành lập Trạm Y tế xã Việt Xuyên trên cơ sở tiếp nhận nguyên trạng Trạm Y tế Việt Tiến và Trạm Y tế Thạch Ngọc.
Các chính sách an sinh xã hội, chăm lo người có công, gia đình chính sách, hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn và các đối tượng bảo trợ xã hội được quan tâm thực hiện. Các hoạt động nhân đạo, từ thiện, hiến máu tình nguyện và chăm lo cộng đồng tiếp tục được triển khai, phát huy tinh thần tương thân tương ái trong Nhân dân.
Xã Việt Xuyên xác định bảo đảm quốc phòng – an ninh, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội là nhiệm vụ thường xuyên, tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế – xã hội.
Công tác xây dựng lực lượng dân quân, tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ, bảo đảm an ninh trật tự tại cơ sở, phòng cháy chữa cháy, phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn và bảo đảm trật tự an toàn giao thông được triển khai theo quy định.
Sự phối hợp giữa lực lượng Công an, Quân sự, MTTQ, các tổ chức chính trị – xã hội và Nhân dân góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.
Sau khi thành lập, xã Việt Xuyên tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy, xây dựng hệ thống chính trị hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Đảng bộ xã giữ vai trò lãnh đạo toàn diện; HĐND xã thực hiện chức năng quyết định và giám sát; UBND xã thực hiện quản lý nhà nước và tổ chức triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh trên địa bàn.
Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và các tổ chức chính trị – xã hội tiếp tục phát huy vai trò tập hợp, vận động Nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, tham gia giám sát, phản biện xã hội và thực hiện các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước.
Cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và thực hiện Đề án 06 được chú trọng nhằm nâng cao chất lượng quản lý, điều hành và phục vụ người dân, tổ chức, doanh nghiệp.
Trang thông tin điện tử xã Việt Xuyên là kênh thông tin chính thức của địa phương, thực hiện tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; cung cấp thông tin chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền; công khai các thủ tục hành chính và thông tin cần thiết phục vụ người dân, tổ chức, doanh nghiệp.
Việt Xuyên bước vào giai đoạn phát triển mới với những lợi thế về vị trí địa lý, giao thông, đất đai, nguồn nhân lực, truyền thống văn hóa và không gian phát triển công nghiệp.
Địa phương tập trung khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế; đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế; phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa, ứng dụng khoa học kỹ thuật; thúc đẩy công nghiệp, thương mại – dịch vụ và ngành nghề nông thôn.
Cùng với phát triển kinh tế, xã chú trọng đầu tư kết cấu hạ tầng, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, văn hóa; bảo vệ môi trường; cải cách hành chính; chuyển đổi số; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.
Việt Xuyên xác định phát triển kinh tế phải gắn với bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, giữ gìn môi trường và bảo đảm quốc phòng – an ninh.
Được hình thành trên cơ sở sắp xếp hai địa phương Việt Tiến và Thạch Ngọc, Việt Xuyên kế thừa những giá trị lịch sử, văn hóa, truyền thống cách mạng và những thành quả phát triển của các thế hệ đi trước.
Với tinh thần đoàn kết, chủ động, đổi mới và phát huy nội lực, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Việt Xuyên đang từng bước xây dựng một địa phương có nền kinh tế phát triển, kết cấu hạ tầng đồng bộ, đời sống Nhân dân ngày càng được nâng cao, môi trường văn hóa lành mạnh và hệ thống chính trị hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Việt Xuyên – vùng quê giàu truyền thống, đang từng bước mở rộng không gian phát triển, phát huy tiềm năng, lợi thế và tạo dựng diện mạo mới trong giai đoạn phát triển của tỉnh Hà Tĩnh.